Hoàn thiện thể chế, tạo động lực phát triển logistics vùng Đồng bằng sông Hồng

Logistics cần được nhìn nhận là một phần của hạ tầng kinh tế

Chiều 21/9, tại Hải Phòng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn Logistics vùng lần thứ VII với chủ đề “Kiến tạo không gian phát triển mới logistics Vùng đồng bằng sông Hồng”, do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với UBND thành phố Hải Phòng tổ chức.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch VCCI Hồ Sỹ Hùng cho biết ngành logistics Việt Nam những năm qua tăng trưởng bình quân 14-15%/năm, cao hơn khoảng 2 lần mức tăng bình quân của thế giới. Quy mô thị trường đạt khoảng 40-42 tỷ USD, tương đương khoảng 10% GDP, đóng góp quan trọng vào hoạt động sản xuất và xuất khẩu.

Theo Chủ tịch VCCI, chủ đề Diễn đàn phù hợp với định hướng phát triển vùng được xác định tại Nghị quyết số 30-NQ/TW ngày 23/11/2022 của Bộ Chính trị, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển ngành logistics trong giai đoạn mới.

Phát biểu chào mừng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng Lê Ngọc Châu cho biết logistics trên địa bàn thành phố phát triển cả về quy mô và chất lượng. Giai đoạn 2021-2025, lĩnh vực này tăng trưởng bình quân trên 10%, đóng góp khoảng 13,5% GRDP.

Theo quy hoạch đến năm 2030, Hải Phòng sẽ có 73 bến cảng biển với tổng chiều dài hơn 23 km và trên 300 cảng, bến thủy nội địa. Trong đó, khu bến cảng Lạch Huyện tiếp tục được đầu tư mở rộng, giữ vai trò cảng nước sâu lớn của miền Bắc và trung tâm thông thương quốc tế.

Phát biểu chỉ đạo, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, trước sự gia tăng của quy mô thương mại, những thay đổi nhanh của chuỗi cung ứng và yêu cầu ngày càng cao về tốc độ, chi phí vận chuyển, logistics không còn chỉ là ngành dịch vụ hỗ trợ.

Logistics cần được nhìn nhận là một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia, tác động trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của hàng hóa, doanh nghiệp và nền kinh tế.

Tháo gỡ điểm nghẽn, phát triển hạ tầng đồng bộ

Theo Phó Thủ tướng, logistics Việt Nam đang duy trì tốc độ tăng trưởng 14-16%/năm, đóng góp trực tiếp khoảng 4,5-5% GDP. Cả nước có hơn 34.000 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này. Hệ thống kết cấu hạ tầng logistics từng bước được đầu tư, trong khi các hiệp định thương mại tự do mở thêm cơ hội hội nhập.

Tuy nhiên, ngành logistics vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Vận tải hàng hóa chủ yếu dựa vào đường bộ; kết nối giữa các loại hình giao thông với khu vực sản xuất, kho vận và cảng biển chưa đồng bộ; chi phí logistics còn cao.

Phó Thủ tướng yêu cầu tiếp tục đổi mới tư duy, chuyển từ “quản lý, hỗ trợ” sang “kiến tạo, phục vụ và phát triển”, qua đó từng bước tháo gỡ các điểm nghẽn.

Theo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050, mục tiêu là tăng trưởng logistics bình quân 12-15%/năm, từng bước giảm chi phí logistics xuống khoảng 12-15% GDP, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hình thành các trung tâm logistics hiện đại.

Để đạt mục tiêu, Phó Thủ tướng yêu cầu triển khai chiến lược logistics quốc gia thực chất, có trọng tâm, trọng điểm và gắn với kết quả đo lường cụ thể.

Hạ tầng logistics phải được phát triển đồng bộ với hệ thống giao thông quốc gia, tăng cường kết nối đường bộ, đường sắt, hàng hải, đường thủy và hàng không với hệ thống hậu cần.

Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, pháp luật liên quan đến logistics, vận tải đa phương thức, hàng hải, đường thủy, hải quan, thương mại, giao dịch điện tử và đầu tư.

Phó Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu phát triển hệ thống cảng biển thành trung tâm của hệ sinh thái logistics và kinh tế biển theo hướng hiện đại, xanh và thông minh; ưu tiên các cảng cửa ngõ như Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn ở phía Bắc, đồng thời từng bước thu hút các hãng tàu lớn, nhà khai thác cảng quốc tế và doanh nghiệp logistics toàn cầu.

Logistics vùng phải vượt qua ranh giới địa giới hành chính

Một yêu cầu quan trọng được Phó Thủ tướng đặt ra là chuyển từ phát triển logistics theo địa giới hành chính sang tổ chức theo vùng kinh tế, hành lang kinh tế và chuỗi cung ứng.

“Logistics không có ranh giới hành chính”, vì vậy các địa phương không thể phát triển hệ thống logistics khép kín mà cần tăng cường kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả nguồn lực.

Đối với vùng Đồng bằng sông Hồng, cần hoàn thiện hệ thống quy hoạch, phân bố sản xuất hợp lý, phát triển đồng bộ hạ tầng giao thông, đô thị và hậu cần logistics, hướng tới hình thành mạng lưới logistics vùng có tính liên kết cao.

Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương tăng cường phối hợp phát triển logistics theo các hành lang kinh tế Bắc - Nam; hành lang Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh và vành đai ven biển Ninh Bình - Nam Định - Thái Bình - Hải Phòng - Quảng Ninh. Việc đầu tư cần gắn với chuỗi cung ứng đồng bộ, hạn chế phân tán, trùng lặp, lãng phí.

Đối với Hải Phòng, Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu mô hình phát triển tích hợp cảng biển - logistics - công nghiệp - thương mại - đô thị, nhất là tại khu vực Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, gắn với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu thương mại tự do thành phố Hải Phòng.

Bộ Công Thương được giao tiếp tục phát huy vai trò đầu mối triển khai Chiến lược phát triển dịch vụ logistics; Bộ Xây dựng tập trung quy hoạch, đầu tư hệ thống giao thông, bảo đảm kết nối các phương thức vận tải; Bộ Tài chính đẩy mạnh cải cách hải quan, số hóa thủ tục xuất nhập khẩu và chia sẻ dữ liệu.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Phó Thủ tướng đề nghị chủ động tham gia xây dựng chính sách, đề xuất giải pháp tháo gỡ vướng mắc; đẩy mạnh đổi mới công nghệ, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường liên kết để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp trong nước và quốc tế đầu tư nghiêm túc, dài hạn, bền vững tại Việt Nam.