Lý do Công trình Cầu phà TP.HCM - Xây dựng Giao thông T&T thi công chậm tiến độ nhiều năm tại Đồng Tháp

Xin gia hạn thi công hơn 30 tháng, vẫn tiếp tục lùi tiến độ

Theo Kết luận Thanh tra số 2509/KL-TTT đề ngày 17/7/2026 của Thanh tra tỉnh Đồng Tháp, thực hiện Quyết định số 138/QĐ-TTT ngày 02/6/2026 của Chánh Thanh tra tỉnh về việc thanh tra chuyên đề dự án có khó khăn, vướng mắc, tồn đọng kéo dài trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Từ ngày 05/6/2026 đến ngày 25/6/2026, Đoàn thanh tra đã tiến hành thanh tra Dự án Xây dựng tuyến ĐT.857 (đoạn QL.30 - ĐT.845) do Sở Giao thông vận tải tỉnh Đồng Tháp (cũ) nay là Sở Xây dựng làm chủ đầu tư.

Theo đó, dự án Xây dựng tuyến ĐT.857 đoạn QL.30 - ĐT.845 được UBND tỉnh Đồng Tháp phê duyệt tại Quyết định số 1338/QĐ-UBND-HC ngày 07/9/2021 với tổng mức đầu tư hơn 2.179 tỷ đồng. Quy mô đường giao thông cấp IV đồng bằng, chiều dài tuyến 44,998 km, nền đường rộng 9m, mặt đường láng nhựa rộng 7m, trên tuyến xây dựng mới 27 cầu và 58 cống ngang đường (12 cống hộp) có tải trọng thiết kế HL93. Nguồn vốn thực hiện từ ngân sách Trung ương (1.200 tỷ đồng) và ngân sách tỉnh (980 tỷ đồng). Thời gian thực hiện dự án từ năm 2021 – 2026.

Theo Kết luận thanh tra, Gói thầu số 14 do Liên danh Công ty CP Công trình Cầu phà thành phố Hồ Chí Minh - Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Vận tải Xây dựng Giao thông T&T (Công trình Cầu phà – Giao thông T&T) theo Hợp đồng số số 24/2022/HĐXL-857 ngày 21/9/2022, giá trị gói thầu là 128,293 tỷ đồng.

Được biết, Liên danh nhà thầu Gói thầu số 14 thi công từ ngày 07/10/2022 và theo hợp đồng phải hoàn thành trước ngày 21/3/2024. Gói thầu này có tuyến đường đi qua địa bàn các xã Phú Lợi và Tân Mỹ (huyện Thanh Bình cũ). 

Tại thời điểm khởi công, chủ đầu tư đã được bàn giao mặt bằng đợt 1 với tỷ lệ khoảng 96%, đợt 2 ngày 25/12/2023 là 3,9%, đợt 3 ngày 24/1/2024 là 0,1%. Tuy nhiên đến thời điểm thanh tra (tháng 6/2026), công trình mới đạt được 61,98% khối lượng (tương đương 74,98 tỷ đồng).

Cũng theo Kết luận thanh tra, Gói thầu số 14 có tổng số ngày gia hạn cao nhất lên tới 923 ngày, kéo dài thời gian kết thúc đến ngày 30/9/2026. Tuy nhiên, ngày 16/6/2026, Đoàn thanh tra làm việc với chủ đầu tư và các nhà thầu thi công 10 gói thầu. Sở Xây dựng có giải trình số 5579/SXD-ĐTXD ngày 18/6/2026 và nhà thầu Gói thầu số 14 tiếp tục xin gia hạn hoàn thành đến ngày 30/12/2026.

Cơ quan thanh tra cho biết, tiến độ thi công ngoài hiện trường chưa đồng đều giữa các nhà thầu. Công tác thi công cầu hầu hết các gói đã hoàn thành số lượng cầu theo thiết kế; công tác thi công cống vẫn còn tồn đọng tại 8/10 gói thầu với tổng cộng 16 cống chưa hoàn thiện, trong đó Gói thầu số 14 còn 3 cống. 

Ngoài ra, các nhà thầu nhận được khối lượng cát phân bổ hỗ trợ từ Nhà nước (năm 2023) nhưng tiến độ thi công thực tế tại phần lớn các gói thầu vẫn ghi nhận tình trạng chậm trễ. Thời gian thực hiện tổng thể bị kéo dài so với kế hoạch ban đầu. Việc có sẵn nguồn lực hỗ trợ về vật liệu nhưng tiến độ thi công vẫn chưa đạt yêu cầu phản ánh những hạn chế trong điều hành thi công và năng lực chủ động huy động phần khối lượng vật tư của các nhà thầu.

Chủ đầu đề xuất gia hạn hợp đồng là không đúng thực tế

Kết luận thanh tra khẳng định, việc chủ đầu tư đề xuất UBND tỉnh chấp thuận gia hạn hợp đồng lần 1, lần 2, trong đó có lý do vướng GPMB, khan hiếm nguồn cát là chưa đúng thực tế phát sinh, áp dụng không đúng Điều 7 của Hợp đồng đã ký kết giữa chủ đầu tư và nhà thầu thi công, Điều 39 Nghị định số 37/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 50/2021/NĐ-CP).

Thanh tra tỉnh cho rằng, ngay từ thời điểm khởi công cuối năm 2022 và đầu năm 2023, chủ đầu tư đã hoàn thành nghĩa vụ bàn giao từ 95% đến 100% diện tích mặt bằng sạch cho nhà thầu theo hợp đồng. 

Công tác giải phóng mặt bằng tuy có chậm nhưng so với tiến độ thi công của nhà thầu thì việc bàn giao mặt bằng đảm bảo đáp ứng để các nhà thầu thi công từng phần theo nội dung giao kết của Hợp đồng. Do đó, việc chậm bàn giao do vướng GPMB không phải là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc chậm tiến độ, kéo dài thời gian thi công ngoài hiện trường của các nhà thầu. 

Chủ đầu tư đã thực hiện đúng giao kết trong việc bàn giao mặt bằng, thực hiện phân bổ và tạm ứng vốn (02 lần trên 20% theo giá trị hợp đồng trong năm 2022) cho nhà thầu để đảm bảo thi công theo tiến độ được duyệt. 

Do đó, nếu các nhà thầu triển khai thi công công tác đắp cát nền đường K90, K95, K98 đúng theo tiến độ cam kết ban đầu của hợp đồng (thời điểm năm 2022, năm 2023) sẽ không chịu tác động bởi nguồn cát khan hiếm trong giai đoạn năm 2024 và 06 tháng đầu năm 2025 trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. 

Theo hồ sơ dự thầu, các nhà thầu có chứng minh việc cam kết nguồn cung ứng vật tư khi trúng thầu thông qua các hợp đồng nguyên tắc ký với đơn vị cung cấp và thời điểm ký hợp đồng là chưa khan hiếm nguồn vật liệu. 

Đồng thời, căn cứ khoản 2 Điều 113 Luật Xây dựng năm 2014, nhà thầu thi công có trách nhiệm cung ứng vật liệu xây dựng theo đúng tiến độ và yêu cầu của hợp đồng, nên việc tìm kiếm và mua vật liệu thương mại trên thị trường tự do là trách nhiệm và rủi ro thương mại mà nhà thầu phải tự gánh vác trong hợp đồng đơn giá cố định.

Nhà thầu không huy động đủ thiết bị, máy móc, nhân lực và triển khai tổ chức thi công theo tiến độ được duyệt, gây ảnh hưởng đến việc tiến độ thi công. 

Từ việc đánh giá nêu trên, các nhà thầu đã không thực hiện đúng cam kết về biện pháp thi công, huy động nhân lực, thiết bị máy móc không đạt yêu cầu, tổ chức thi công không đúng kế hoạch và tiến độ theo hợp đồng ban đầu, khan hiếm vật liệu và dẫn đến biến động giá vật liệu xây dựng của dự án tính đến thời điểm thanh tra tăng lên khoảng 6,6% so với giá trị trúng thầu. 

Do đó, các giá trị vật liệu xây dựng tăng có thể tránh được nếu không có sự thụ động và chậm trễ chủ quan từ phía các đơn vị nhà thầu. Đây cũng là một trong những nguyên nhân tiến độ thi công dự án chậm trễ.

Không được phép điều chỉnh đơn giá

Kết luận thanh tra khẳng định: Khi tham gia dự thầu, nhà thầu phải có nghĩa vụ tự tính toán, dự phòng chi phí trượt giá vào giá dự thầu và tự chịu rủi ro thương mại. Căn cứ khoản 2 Điều 113 Luật Xây dựng năm 2014 và Hợp đồng đã ký kết, nhà thầu thi công có nghĩa vụ cung ứng vật tư, vật liệu xây dựng theo đúng tiến độ và yêu cầu của hợp đồng. 

Nhà nước thực hiện đầy đủ nghĩa vụ giao mặt bằng sạch, tạm ứng vốn đầy đủ cho nhà thầu, việc mua vật liệu xây dựng thương mại trên thị trường tự do là trách nhiệm của doanh nghiệp, Nhà nước không có nghĩa vụ đi tìm nguồn cát hay bù đắp tổn thất tài chính cho rủi ro thương mại của nhà thầu.

Các nhà thầu kiến nghị áp dụng Điều 420 Bộ Luật Dân sự năm 2015 về thực hiện hợp đồng khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản để xin điều chỉnh đơn giá gốc. Đối chiếu với hồ sơ thanh tra thực tế, các nhà thầu đều đã được cơ quan nhà nước hoàn thành nghĩa vụ giao từ 53% đến 100% diện tích mặt bằng sạch, cấp phát vốn tạm ứng lớn ngay từ cuối năm 2022 và đầu năm 2023. Đây là giai đoạn các mỏ cát thương mại trong khu vực vẫn được phép hoạt động bình thường, chuỗi cung ứng chưa bị gián đoạn và đơn giá vật liệu còn ở mức thấp, nhà thầu phải có trách nhiệm thi công xong phần nền đường trong thời gian này. 

Việc các nhà thầu trì hoãn thi công, kéo khối lượng đắp nền sang giai đoạn năm 2024 - 2026 rồi gặp biến động giá vật liệu xây dựng và các mỏ cát trên địa bàn không còn khai thác, đây hoàn toàn là lỗi chủ quan của nhà thầu. Do đó, không đủ điều kiện pháp lý để áp dụng quy định về hoàn cảnh thay đổi cơ bản để tháo gỡ khó khăn về đơn giá.

Xử lý vi phạm hợp đồng của nhà thầu

Thanh tra tỉnh kiến nghị Sở Xây dựng, nếu nhà thầu vẫn không hoàn thành khối lượng công việc theo cam kết, không có lý do khách quan chính đáng, chủ đầu tư áp dụng các biện pháp xử lý vi phạm hợp đồng theo đúng quy định của pháp luật về hợp đồng xây dựng, đồng thời xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại (nếu có) và báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền lựa chọn nhà thầu khác thay thế để tiếp tục thi công, bảo đảm tiến độ chung của dự án.

Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo Sở Xây dựng, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Đồng Tháp yêu cầu các nhà thầu thi công khẩn trương rà soát, điều chỉnh lại kế hoạch chi tiết, tập trung huy động tối đa nhân lực, máy móc, thiết bị và nguồn lực tài chính để đẩy nhanh tiến độ, bảo đảm tổ chức thi công dứt điểm các gói thầu dở dang, hoàn thành và kết thúc Dự án theo đúng thời gian được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đồng thời, Thanh tra tỉnh cũng kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh có văn bản đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét tính chất, mức độ vi phạm để xử lý trách nhiệm theo quy định đối với cá nhân có liên quan để xảy ra những vi phạm nêu trên.

Công ty CP Công trình Cầu phà TP.HCM là doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng và đang được niêm yết trên sàn UPCoM với mã cổ phiếu là HFB. Báo cáo tài chính mới nhất của HFB được công khai là năm 2025. Doanh nghiệp này do ông Trần Minh Trung làm Chủ tịch HĐQT, ông Lê Hữu Châu làm Tổng giám đốc.

Theo báo cáo tài chính, Công ty Công trình Cầu phà TP.HCM có tổng cộng tài sản 497,2 tỷ đồng. Nợ phải trả lên tới 395,5 tỷ đồng, trong khi đó vốn chủ sở hữu chỉ có 101,7 tỷ đồng (nợ gấp 3,89 lần vốn chủ sở hữu). 100% nợ của công ty là nợ ngắn hạn, cho thấy áp lực trả nợ trong ngắn hạn của HFB là rất lớn. HFB cũng phải trích lập dự phòng phải thu ngắn hạn khó đòi 8,16 tỷ đồng. 

Lợi nhuận sau thuế năm 2025 của HFB chỉ đạt 7,6 tỷ đồng (trong khi doanh thu lên tới 573,1 tỷ đồng, nghĩa là làm ra 100 đồng doanh thu chỉ thu về được vỏn vẹn 1,32 đồng lãi).

Công ty TNHH Thương mại dịch vụ vận tải Xây dựng giao thông T&T hoạt đồng tư năm 2003, địa chỉ tại 98 Đào Duy Từ, phường Diên Hồng, TP.HCM. Vào thời điểm ngày 13/06/2017, doanh nghiệp này do ông Nguyễn Công Bính (SN: 1977) làm giám đốc, đại diện pháp luật nhưng không góp vốn. Lúc này, thành viên góp vốn là bà Châu Thị Thanh Trúc (SN: 1976) góp 14 tỷ đồng (25,450%), ông Đặng Quốc Tuấn (SN: 1975) góp 41 tỷ đồng (74,55%).

Đến ngày 21/05/2018, Giao thông T&T tăng vốn điều lệ lên 55 tỷ đồng. Thành viên góp vốn vẫn là bà Thanh Trúc góp 28,050 tỷ đồng (55%), ông Tuấn góp 26,950 tỷ đồng (49%). 

Đến ngày 10/10/2023, doanh nghiệp này tiếp tục tăng vốn điều lệ khi bà Thanh Trúc góp vốn 55,080 tỷ đồng (51%); ông Tuấn góp 52,920 tỷ đồng (49%). Ngày 17/04/2025, bà Thanh Trúc tiếp tục tăng vốn góp lên 84,660 tỷ đồng (51%), ông Quốc Tuấn góp 81,340 tỷ đồng (49%).

Vào ngày 15/09/2025, Giao thông T&T có sự thay đổi thành viên góp vốn, khi bà Thanh Trúc rút toàn bộ vốn. Thay thế là ông Nguyễn Công Bính góp 16,6 tỷ đồng (10%), ông Quốc Tuấn nâng lên 149,4 tỷ đồng (90%).

Tháng 11/2025, doanh nghiệp bất ngờ nâng vốn điều lệ lên 506 tỷ đồng. Đến ngày 30/12/2025, Công ty Giao thông T&T lại giảm vốn điều lệ về 464,88 tỷ đồng. Trong đó, ông Bính góp hơn 46,4 tỷ đồng (10%), ông Quốc Tuấn góp gần 418,4 tỷ đồng (90%). 

Mới đây, ngày 21/07/2026, Bảo hiểm xã hội TP.HCM công khai Danh sách đơn vị chậm đóng BHXH từ 3 tháng (cập nhật ủy nhiệm chi đến hết ngày 08/7/2026). Trong danh sách có Công ty Xây dựng Giao thông T&T đang nợ 68 tháng đóng BHXH của 74 lao động, tương đương số tiền 14,474 tỷ đồng.